Ali Rıza Avni
Dünya opera literatürünü teşkil eden eserlerin büyük bir çoğunluğunda işlenmiş konuların «Türk» temi üzerine yazılmış olduğunu bilmem biliyor musunuz?
Operanın ana vatanı olarak sayılan İtalya’da bu sanat kolunun başlaması üzerine ortaya çıkan opera librettocuları, önceleri Türk tipini barbar, cahil ve gülünç olarak vasıflandırmak pahasına da olsa konularını Türk tarihinden aldılar. Ama ne çare ki bu türlü eserlerin ömürleri de kısa sürdü.
Agustina Piovene’nin yazdığı ilk ciddi Türk operası Tamerlano (Timurlenk) operası ise Türk kahramanlığını canlandıran ve Koro parçalarında Türk müziği izlerini taşıyan bir eser olarak olarak ün salınca bütün operacılar yeniden Türk konularına döndüler.
Hele aynı konu ve isimde yazılmış olan Haendel’in operası belki en çok oynanan opera oldu.
İşte size konusu Türklerden alınarak bestelenen birkaç ünlü opera…
François Leo’nun «Düzenbaz Türk», Seydelman’ın «İtalya’da Türk», Mozart’ın «Saraydan kız kaçırma», Sussmayer’in «Napoli», Rossini’nin «Türk», Verdi’nin «Atilla» ve «Othello»su opera sahnelerinin belli başlı eserleridir.
Bizim bestecilerin batıya örnek olacak bir «Türk» operasını henüz meydana getiremediklerini de sözlerimize ilâve edelim.
*
+Oslo operasıyla bir anlaşma imzalamış bulunan Amerikalı tenor Eddy Ruhl, gardrobunu zenci meslekdaşı Charles Holland ile birlikte kullanmak istemediğinden kontratını feshetti.
+Bu yılki Lüzern müzik festivali Zoltan Kodaly senfonisinin de katılmasıyla iyice zenginleşti. Büyük bir ilgi toplayan festivalde şef Ferenc Fricsay’ın yönettiği orkestra çok beğenildi.
Avni, A. R. (1961, Aralık 15). Musiki / Operada Türk Mevzuu. Yeni Asır, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç ve yazının yazımını gerçekleştiren Sevgili Ece Cevher‘e sonsuz teşekkürler…
hakancevher.com 